Από τα Σπάτα στην Φλόριντα: Δείτε γιατί αντιδρούν οι φιλοζωικές οργανώσεις στην μεταφορά των δελφινιών

Αντιδράσεις σε Ελλάδα και Αμερική έχει προκαλέσει η ανακοίνωση της οργάνωσης Dolphin Project (9/01/25), σύμφωνα με την οποία, τον περασμένο Δεκέμβριο, το ενυδρείο Clearwater Marine Aquarium υπέβαλε στις αρμόδιες αμερικανικές αρχές (Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας - NOAA) αίτημα για την άδεια εισαγωγής πέντε δελφινιών από το Αττικό Ζωολογικό Πάρκο. Το συγκεκριμένο ενυδρείο βρίσκεται στην Φλόριντα και αυτοπαρουσιάζεται ως καταφύγιο αφιερωμένο στην διάσωση και περίθαλψη των ζώων της θάλασσας, που παράλληλα προάγει την επιστημονική έρευνα και την επιμόρφωση του κοινού. 

"Με τις οδηγίες του επιτελείου επιστημονικών και ιατρικών εμπειρογνωμόνων μας, το Clearwater Marine Aquarium δεσμεύτηκε να εμπλουτίσει τον  κοινωνικό ιστό των δελφινιών, για το καλό των διασωθέντων τροφίμων του... Αυτά τα δελφίνια χρειάζονται ένα παντοτινό σπίτι, καθώς δεν μπορούν να επιβιώσουν χωρίς ανθρώπινη φροντίδα, για το υπόλοιπο της ζωής τους... Η πρωτοβουλία επιδιώκει να οδηγήσει στην δημιουργία μιας σωστής κοινωνικής ομάδας δελφινιών, προς όφελος της υγείας και της ευζωίας τους... Η προσήλωση του Clearwater Marine Aquarium στην διάσωση, αποκατάσταση, απελευθέρωση και επιστημονική έρευνα παραμένει σταθερή", έγραψαν οι εκπρόσωποι του ενυδρείου στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. 

"Το Clearwater Marine Aquarium είναι ένα από τα 30 πιστοποιημένα από την ΑΜΜPA (Alliance of Marine Mammal Parks and Aquariums) θαλάσσια πάρκα και ενυδρεία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, γνωστό για την προοδευτική προσέγγιση του στην ευημερία των ζώων, την αφοσίωση στην έρευνα και τη διατήρηση των ειδών", δηλώνει  σε σχετική ανακοίνωση του (22/01/25) το Αττικό Ζωολογικό  Πάρκο, και επισημαίνει ότι "δεν υπάρχει κανένα απολύτως θέμα πώλησης των δελφινιών", εξηγώντας ότι ανάμεσα στα νόμιμα αδειοδοτημένα πάρκα, μέλη της ΕΑΖΑ (Ευρωπαϊκή Ένωση Ζωολογικών Πάρκων και Ενυδρείων), δεν γίνονται αγοραπωλησίες... "Συμμετέχουμε ενεργά στα προγράμματα αναπαραγωγής απειλουμένων ειδών της ΕΑΖΑ (EEPs και ESBs)", διευκρινίζει. "Επειδή, σε διάφορα δημοσιεύματα έγινε ονομαστική αναφορά στους Λειψούς, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθεί, ότι αυτή την στιγμή δεν υπάρχει κάποιο αδειοδοτημένο καταφύγιο θαλάσσιων θηλαστικών στην περιοχή, ούτε σχετικές εγκαταστάσεις και εξειδικευμένο προσωπικό, αλλά μόνο διακηρυγμένη πρόθεση, να δημιουργηθεί ένα", προσθέτει.

Στην βάση καταγραφής κητωδών "Ceta Base", στο Αττικό Ζωολογικό Πάρκο (μετά και από την απομάκρυνση της Veera) φαίνονται σήμερα καταγεγραμμένα εννέα (9) ρινοδέλφινα (bottlenose dolphins), όλα αρσενικά, και στο Clearwater Marine Aquarium πέντε (5), δύο αρσενικά και τρία θηλυκά. Όλα τα δελφίνια που βρίσκονται σήμερα στο Αττικό Πάρκο έχουν γεννηθεί στην αιχμαλωσία. Δύο από αυτά (ο Ιάσονας και ο Ερμής, τα πρώτα που ήρθαν στην Ελλάδα, το 2010) είναι ρινοδέλφινα της Μαύρης Θάλασσας που γεννήθηκαν στο λεγόμενο "Εθνικό Μουσείο της Λιθουανίας", και οι άγριοι γονείς τους ζουν ακόμη (αιχμαλωτισμένοι) εκεί. Τρία εισήχθησαν (το 2020) από το δελφινάριο της Βαρκελώνης που έκλεισε. Το 2016 είχε προηγηθεί η εισαγωγή άλλων τεσσάρων δελφινιών, δύο που ταξίδεψαν στην Ελλάδα από την Γαλλία, και άλλα δύο από την Φινλανδία (από τα δελφινάρια "Park Astérix" και "Särkänniemi" αντιστοίχως, που επίσης έκλεισαν). Όλες οι "εισαγωγές - εξαγωγές"  πραγματοποιήθηκαν πάρα τις αντιδράσεις και διαμαρτυρίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. 

Τα δελφίνια του Clearwater Marine Aquarium έχουν γεννηθεί ελεύθερα και προέρχονται από διάσωση, αλλά το ενυδρείο υποστηρίζει πως δεν είναι κατά κανένα τρόπο* απελευθερώσιμα γιατί φέρουν αναπηρίες. Είναι η πρώτη φορά στα χρονικά της λειτουργίας του που το Clearwater Marine Aquarium προτίθεται να φιλοξενήσει δελφίνια προερχόμενα από άλλο δελφινάριο. 

Από όλα τα παραπάνω, προκύπτουν κάποια ερωτήματα: 1) θα μπορέσει το ενυδρείο στην Φλόριντα (που τώρα φαίνεται ότι, λόγω οικονομικών προβλημάτων, αναγκάζεται να κάνει και απολύσεις προσωπικού) να αναλάβει νέες διασώσεις, καλύπτοντας παράλληλα και τα έξοδα πέντε επιπλέον δελφινιών; 2) Αν και ένα κέντρο διάσωσης δεν αναπαράγει ζώα σε αιχμαλωσία, μήπως σκοπεύει τώρα το Clearwater Marine Aquarium να εντάξει τα δελφίνια του Αττικού Πάρκου σε κάποιο πρόγραμμα αναπαραγωγής, γι' αυτό και τα θέλει τόσο πολύ; 3) Πόσα δελφίνια έχει αυτή τη στιγμή το Αττικό Πάρκο στην δεξαμενή του; Αν η καταγραφή της Ceta Base ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, τι θ' απογίνουν τα υπόλοιπα τέσσερα δελφίνια, και γιατί κανείς δεν αναφέρεται σ' αυτά; 

Σε δημοσίευμα της Animals 24-7 (από τις 12 Ιανουαρίου 2025) με τίτλο "Fly five dolphins from tanks in Greece to tanks in Florida? O’Barry says no"**, εκτίθεται η αντίθετη άποψη για την ταυτότητα του Clearwater Marine Aquarium, το οποίο παρουσιάζεται περισσότερο ως κερδοφόρος τουριστική ατραξιόν και λιγότερο ως καταφύγιο. Το δημοσίευμα εμπεριέχει μια σύντομη αναδρομή στην ιστορία του ενυδρείου, και στην ιστορία των δελφινιών που πέρασαν την ζωή τους εκεί, μεταξύ των οποίων η Winter, το διάσημο ρινοδέλφινο με την ακρωτηριασμένη ουρά που εμφανίστηκε σε δύο ταινίες του Hollywood, (2011 και 2014), πριν πεθάνει από συστροφή εντέρου σε ηλικία 16 ετών. 

Το Clearwater Marine Aquarium έσωσε την Winter από βέβαιο θάνατο, δεν έκανε όμως απολύτως τίποτα για να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής της. Αντιθέτως την χρησιμοποίησαν ως έκθεμα, χρεώνοντας στους επισκέπτες 249 ευρώ κατ' άτομο, προκειμένου να την αγγίξουν, να την φιλήσουν και να φωτογραφηθούν μαζί της. Η Winter φορούσε την προσθετική της ουρά μόνο για να εκτελεί με κόπο το νούμερο της σαν ζώο του τσίρκο, ενισχύοντας τον μύθο της δελφινοθεραπείας [DAT] και προωθώντας στον κόσμο το λάθος μήνυμα για την ταυτότητα των δελφινιών. "Χαίρομαι που σώθηκε το δελφίνι αλλά δεν είμαι fan της ‘Dolphin Tale’", έγραφε ο Michael Mountain στο Earth in Transition εκείνη την εποχή. 

Δείτε το "The Dolphin Truth", ένα σύντομο βίντεο που δημιουργήθηκε το 2014, ως απάντηση στην ταινία "Dolphin Tale" (που απέφερε κέρδη 95,9 εκατομμυρίων δολαρίων) και την ρητορική των pseudo-sanctuaries που παρουσιάζουν την αιχμαλωσία ως φροντίδα για τα ζώα, και την εκμετάλλευση ως εκπαίδευση για το κοινό. "Νοθεύουν την γλώσσα", λέει ο Ric O'Barry. Διαστρεβλώνουν την έννοια των λέξεων. Εμφανίζουν τα δελφίνια ως "πρεσβευτές", και τα εκμεταλλεύονται για να πουλήσουν εισιτήρια. Αυτό που παρουσιάζουν ως επιμορφωτική εμπειρία δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια επίδειξη κυριαρχίας των ισχυρών πάνω στους αδύναμους, και αυτό που επικαλούνται ως "επιστημονική έρευνα" είναι μια παρωχημένη -άκρως κακοποιητική- διαδικασία που δεν έχει να προσφέρει πλέον απολύτως τίποτα.

Ο Ric O'Barry, προσπαθεί να εμποδίσει το υπερατλαντικό ταξίδι των δελφινιών, και καλεί τους πολίτες να εκφράσουν την άποψή τους στην Αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOOA)***. 

Την αντίθεση τους στην μεταφορά των δελφινιών εκφράζουν επίσης και στην Ελλάδα πολλές ελληνικές περιβαλλοντικές και φιλοζωικές ομάδες και οργανώσεις [βλ. ANIMAL ACTION GREECE, Π.Φ.Π.Ο 1, 2, 3], πρώτον γιατί δεν θεωρούν το συγκεκριμένο ενυδρείο αληθινό καταφύγιο, και δεύτερον γιατί μια τόσο μακρινή μεταφορά κρίνεται επικίνδυνη για τα δελφίνια. 

"Εάν το αίτημα υλοποιηθεί, τα 5 δελφίνια θα υποβληθούν σε μία δύσκολη και επώδυνη μεταφορά 10.000 χιλιομέτρων, για να εγκλωβιστούν ξανά, για το υπόλοιπο της ζωής τους, σε τσιμεντένιες δεξαμενές σε μία αστική περιοχή", επισημαίνει μεταξύ άλλων, σε ανακοίνωση του το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας "Αρχιπέλαγος"****... 

"Tα συγκεκριμένα 5 δελφίνια σχεδιάζουν να τα μεταφέρουν σε ένα από τα πλέον εμπορικά δελφινάρια των ΗΠΑ, στην Φλόριντα και, από θέαμα με φθηνό εισιτήριο, να τα αναβαθμίσουν σε αντικείμενο ακριβών παραστάσεων, όπου προσφέρονται και άλλες δραστηριότητες για 'VIP', με το ανάλογο αντίτιμο, όπως κολύμβηση με τα δελφίνια και φωτογραφήσεις των επισκεπτών που ποζάρουν μαζί τους. Μάλιστα υπάρχει πρόσφατη δήλωση από το εν λόγω δελφινάριο ότι έχουν άμεση ανάγκη για δελφίνια (μεταξύ άλλων ειδών) για τις νέες εγκαταστάσεις τους, τις οποίες έχουν κατασκευάσει από τσιμέντο και γυαλί, και τις οποίες επισκέπτονται σχεδόν 1 εκατομμύριο άνθρωποι κάθε χρόνο. Άξιο αναφοράς είναι επίσης ότι, σύμφωνα με δημοσιεύματα του αμερικανικού τύπου, πριν λίγα χρόνια 5 θάνατοι δελφινιών καταγράφηκαν σε αυτό το δελφινάριο, σε διάστημα 19 μηνών"... 

"Η μεταφορά των δελφινιών στην άλλη άκρη του πλανήτη θα ήταν περιττή, εάν οι ελληνικές αρχές και μία συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων δεν είχαν επιδοθεί σε 6,5 χρόνια στοχευμένης γραφειοκρατικής παρεμπόδισης και κωλυσιεργίας του υπό-δημιουργία Κέντρου Περίθαλψης Θαλάσσιων Ειδών...", καταγγέλει στην ανακοίνωση του το "Αρχιπέλαγος". 

"Τα δελφίνια ταξιδεύουν σε ειδικά διαμορφωμένα αεροπλάνα που μπορεί να μεταφέρουν ακόμη και ελέφαντες" δήλωσε στο MEGA ο κ. Λεσουέρ, το συγκεκριμένο πρόβλημα όμως δεν έχει να κάνει μόνο με το μέγεθος των ζώων που μεταφέρονται. Ειδικά για τα κητώδη, η μεταφορά είναι μια διαδικασία πάρα πολύ επώδυνη, καθώς η ανατομία και η φυσιολογία τους έχουν προσαρμοστεί για ζωή και κίνηση μέσα στο νερό, και ο οργανισμός τους δεν μπορεί να λειτουργήσει υποστηρίζοντας το σωματικό τους βάρος.

Όταν ένα δελφίνι αναγκάζεται να προσαράξει στη στεριά, η πίεση που ασκείται στα εσωτερικά του όργανα από το ίδιο του το σώμα προκαλεί καταπόνηση και δυσφορία, κάτι που συμβαίνει και κατά τη διάρκεια της μεταφοράς του. Ανάμεσα στις φυσιολογικές λειτουργίες που διαταράσσονται έξω από το νερό είναι και η θερμορύθμιση, γι' αυτό και πολλά δελφίνια πεθαίνουν κατά τη διάρκεια της μεταφοράς, εξ αιτίας της μη ισοσταθμιζόμενης υπερθέρμανσης του σώματός τους. Όταν τα ζώα φτάσουν στο τελικό τους προορισμό, όλο τους το σώμα υποφέρει από επίμονες και επώδυνες μυικές συσπάσεις (κράμπες). Ανίκανα να κινηθούν, πρέπει να κρατηθούν από ανθρώπινα χέρια στην επιφάνεια του νερού για να αποφύγουν τον πνιγμό, ενώ παράλληλα θα πρέπει να τονωθεί και η μυϊκή τους λειτουργία με κατάλληλο μασάζ. 

Για τον ίδιο λόγο, η προσάραξη των αιχμαλώτων δελφινιών στις όχθες της δεξαμενής, προκειμένου να δώσουν στους επισκέπτες την ευκαιρία για ένα χάδι ή ένα φιλί, είναι μια εντελώς αφύσικη συμπεριφορά που εκδηλώνεται μόνο κατόπιν εντολής (γιατί έτσι έχουν εκπαιδευτεί να κερδίζουν την τροφή τους). Αν μείνουν σε μια τέτοια θέση για μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο διάστημα (συνήθως λίγα δευτερόλεπτα), τα ζωτικά τους όργανα κινδυνεύουν να "σπάσουν". Τα αιχμάλωτα δελφίνια έχουν εκπαιδευτεί να αγνοούν τα φυσικά της ένστικτα. Στην φύση, τα κητώδη δεν εκβράζονται παρά μόνο όταν είναι τραυματισμένα, άρρωστα, αποπροσανατολισμένα, ή έτοιμα να πεθάνουν. 

"Ανάμεσα στα μέλη της ΕΑΖΑ δεν γίνονται αγοραπωλησίες", δηλώνει στην ανακοίνωση του το Αττικό Πάρκο... "Πιστεύουμε ακράδαντα ότι, παρά τις αντιδράσεις μερίδας ακτιβιστικών οργανώσεων, τα δελφίνια μας αποτέλεσαν για περισσότερο από μια δεκαετία άξιους πρεσβευτές της ανάγκης προστασίας του είδους, για πάνω από 4 εκατομμύρια μικρούς και μεγάλους επισκέπτες που είχαν την ευκαιρία να τα θαυμάσουν από κοντά"... σημειώνει. Το θέμα όμως δεν είναι αν τα "πιστοποιημένα ζωολογικά πάρκα της EAZA" (τα οποία -ειρήσθω εν παρόδω- θανατώνουν έως και πέντε χιλιάδες υγιή ζώα κάθε χρόνο, καθ' υπόδειξη των επιστημόνων τους) πραγματοποιούν αγοραπωλησίες ή όχι. Το ζήτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχουν πιστοποιημένοι και μη, "καλοί" και "κακοί" ζωολογικοί κήποι. Το πρόβλημα είναι ότι η αιχμαλωσία  -την οποία οι επιχειρηματίες αποκαλούν "φροντίδα"-  είναι εντελώς ασύμβατη με την ευζωία των θαλάσσιων θηλαστικών.  

Οι ζωολογικοί κήποι και τα ενυδρεία, επιμένουν να παριστάνουν τον Νώε επικαλούμενοι την "διατήρηση των ειδών", όμως η διατήρηση των ειδών δεν μπορεί να συμβαδίζει με την λεηλασία των βιοτόπων τους, και η κατανόηση της πολυπλοκότητας που εμπεριέχει η φύση προϋποθέτει σεβασμό, όχι γελοιοποίηση ούτε υποταγή. Η αναπαραγωγή κητωδών στην αιχμαλωσία (κυρίως δελφίνια, όρκες και μπελούγκες) δεν μπορεί να εξυπηρετήσει καμία διατήρηση, εκτός από την διατήρηση της ίδιας της αιχμαλωσίας και της ζήτησης ενός κοινού που δεν επισκέπτεται τα δελφινάρια για να μορφωθεί αλλά για να διασκεδάσει. 

Ένα δελφίνι δεν μαθαίνει να φέρνει πίσω τη μπάλα ή να "ζωγραφίζει" επειδή είναι "έξυπνο", αλλά επειδή κάποιοι άνθρωποι φαντάστηκαν πως μπορούσαν να μετρήσουν την ευφυία του μετατρέποντας το σε ανθρωπόμορφη καρικατούρα. Αν κάποτε επιχειρήσαμε να υποβιβάσουμε τα άγρια ζώα σε κατοικίδια, γιατί νομίζαμε πως δεν είχαμε άλλον τρόπο να τα μελετήσουμε και να τα γνωρίσουμε, σήμερα αυτό δεν ισχύει, όσο κι' αν ο υποβιβασμός αρέσει στο ευρύ κοινό, άρα "πουλάει". Σήμερα ξέρουμε ότι, για τα κητώδη, η μετάβαση από την θάλασσα στην δεξαμενή είναι μια διαδικασία πάρα πολύ κακοποιητική, γι' αυτό και τα αιχμάλωτα δελφίνια δεν μπορούν να γίνουν "ambassadors", προκειμένου να συμφωνήσουν με την ρητορική των ζωολογικών πάρκων και ενυδρείων. Τα αιχμάλωτα δελφίνια δεν είναι  πρεσβευτές, είναι θύματα της ανθρώπινης αλαζονείας που τους έχει προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη, και δεν μπορούν να αντιπροσωπεύσουν με κανέναν τρόπο τους άγριους συντρόφους τους που διασχίζουν τις θάλασσες και τους ωκεανούς. Εκείνο που μονάχα αντιπροσωπεύουν είναι μια φύση που έχει σακατευτεί και παραμορφωθεί. 

Δυστυχώς, κάποιες αντιλήψεις για την αντιμετώπιση της άγριας ζωής έχουν μείνει πολλά χρόνια πίσω, και κάποιες από τις δυστυχίες που δημιουργήσαμε δεν είναι εύκολο να διορθωθούν. Η μετάβαση από την δεξαμενή στην θάλασσα είναι μια διαδικασία πάρα πολύ δυσκολη, εξαιρετικά δαπανηρή και συχνά ακατόρθωτη. Τα κητώδη που έχουν μείνει πολλά χρόνια στην αιχμαλωσία ή έχουν γεννηθεί μέσα σε αυτήν, δεν είναι (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) απελευθερώσιμα και έτσι, όταν κλείνει ένα δελφινάριο, τα δελφίνια μεταφέρονται σε κάποιο άλλο. Μέχρι να δημιουργηθούν και να λειτουργήσουν, σε διάφορες χώρες του κόσμου, αληθινά καταφύγια που θα μπορούν να  προσφέρουν μια ελάχιστη "αποζημίωση" σε πρώην αιχμάλωτα κητώδη, χωρίς να παραπλανούν αυτούς που ενδιαφέρονται να τα γνωρίσουν πραγματικά, η εκμετάλλευση των ζώων θα εξακολουθεί να συνοδεύει την παραπληροφόρηση (και την εκμετάλλευση) των ανθρώπων. 

Προκειμένου για ζώα της στεριάς, σε διάφορες χώρες του κόσμου υπάρχουν, εδώ και πολλά χρόνια, κέντρα περίθαλψης και αποκατάστασης, όπως καταφύγια για αρκούδες, πρωτεύοντα, ελέφαντες και μεγάλα αιλουροειδή. Η δημιουργία καταφυγίων για ζώα της θάλασσας είναι μια πολύ μεγάλη αναγκαιότητα, μια νέα  προοπτική και ένα νέο όραμα για πολλούς, και μακάρι να γινόταν να διακριθεί η χώρα μας με μια τόσο σπουδαία πρωτοπορία. 

Αν και η Ελλάδα είχε προηγηθεί (από το 2012) θεσμοθετώντας την απαγόρευση της χρησιμοποίηση ζώων σε θεάματα, η Γαλλία έκανε πρόσφατα ένα βήμα παραπέρα, απαγορεύοντας εντελώς την κατοχή κητωδών σε αιχμαλωσία από τις 31 Δεκεμβρίου 2026 και μετά. Μακάρι και οι χώρες που υπολείπονται να ακολουθήσουν. Μακάρι να γίνει ένα βήμα παραπέρα και στην Ελλάδα, όπου αποδεικνύεται πως ένας Νόμος ψηφισμένος πριν από 13 χρόνια, δεν κατάφερε να προστατέψει κανένα δελφίνι τελικά.

Photo1: Αεροφωτογραφία δεξαμενών του ΑΖΠ και του Clearwater Aquarium 

Photo2: Άποψη του καταφυγίου στους Λειψούς (Aegean Marine Life Sanctuary)

Photo3 και Photo4 από μεταφορά δελφινιών του Αμερικανικού Ναυτικού at transport-dolphins

Photo5: Δελφίνι στο Αττικό Πάρκο 

Photo6: Δελφίνι στο Ντουμπάι 

Δείτε επίσης: Από τα Σπάτα στην Φλόριντα: το παρασκήνιο της μεταφοράς και η μοίρα των αιχμάλωτων δελφινιών

Σχετικός σύνδεσμος: From tank to tank: σκέψεις για την μεταφορά πέντε δελφινιών από το Αττικό Ζωολογικό Πάρκο στην άλλη άκρη της γης [ https://www.facebook.com/groups/130238410344277/permalink/9522594597775231/ ]

Παραπομπές:

*Η ελεγχόμενη απελευθέρωση σε θαλάσσια καταφύγια [βλ. DOLPHIN SANCTUARY PROJECT] αυτόν ακριβώς τον σκοπό εξυπηρετεί: να προσφέρει σε κητώδη που ΔΕΝ είναι απελευθερώσιμα (κατεστραμμένα από χρόνια αιχμαλωσίας, ανάπηρα κλπ) μια σχετική ποιότητα ζωής σε ένα περιβάλλον όσο γίνεται πιο φυσικό. Προκειμένου για τα δελφίνια και τα άλλα κητώδη, αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο σε έναν περίκλειστο χώρο ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΘΑΛΑΣΣΑ. Στις δεξαμενές, δεν υπάρχει απολύτως κανένα ερέθισμα, και τα δελφίνια υποφέρουν από αισθητηριακή αποστέρηση. Αν φορέσεις μια μάσκα και κολυμπήσεις μέσα σε μια δεξαμενή, δεν θα δεις απολύτως τίποτα εκτός από το τσιμέντο που υπάρχει εκεί, όπως λέει και ο Ric O'Barry. Τα δελφίνια κοιμούνται μόνο με τον μισό τους εγκέφαλο. Όταν το ένα τους εγκεφαλικό ημισφαίριο ξεκουράζεται, το άλλο πρέπει να παραμείνει σε εγρήγορση γιατί αλλιώς θα πνιγούν. Γι' αυτό και τα δελφίνια δεν ονειρεύονται. Ένας ελέφαντας, ένα λιοντάρι ή οποιοδήποτε άλλο αιχμάλωτο ζώο της στεριάς, μπορεί τουλάχιστον να κοιμηθεί και να ονειρευτεί την ελευθερία του. Ένα αιχμάλωτο δελφίνι δεν μπορεί ούτε καν να ονειρευτεί, όπως λέει και ο διευθυντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας, Θοδωρής Τσιμπίδης. 

**https://www.animals24-7.org/2025/01/13/fly-five-dolphins-from-tanks-in-greece-to-tanks-in-florida-obarry-says-no/

***Μπορείτε να σχολιάσετε (μέχρι τις 20 Μαρτίου) εδώ:  https://www.regulations.gov/commenton/NOAA-NMFS-2024-0140-0001  

[https://www.regulations.gov/docket/NOAA-NMFS-2024-0140]

****Fb, kosmodromio, greenagenda, rosa, irafina,avgi

 

Καταχωρήθηκε

https://x.com/KPrimikiri/status/1886986646320472325

                                                                                                                                                                               v.                 V.        C.                                    

Το βίντεο που ακολουθεί είναι μια απάντηση στον ισχυρισμό πως καταφύγιο στους Λειψούς "δεν υπάρχει". Το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους με θέμα το Καταφύγιο Θαλάσσιας Ζωής Αιγαίου έχει βραβευθεί ως "Best Heroic Act of Environmental Stewardship" (Καλύτερη Ηρωική Δράση για την Προστασία του Περιβάλλοντος), στο 4o World Whale Film Festival, στο Μάουι της Χαβάης. Έχει επίσης προβληθεί στο 14ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών στο Los Angeles (2020), ως παραγωγή της "Clawed Hat Films", που δραστηριοποιείται με έδρα την Νότιο Αφρική. Ποιοι εμποδίζουν λοιπόν την ολοκλήρωση αυτής της θαυμάσιας πρωτοβουλίας και γιατί; 

https://m.youtube.com/watch?v=TTYRizckJrw

https://www.facebook.com/Archipelago.gr/videos/231598638786751/

https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1042457511258315&id=100064822265045

Η προσφυγή του Αττικού Ζωολογικού για την μη καταβολή προστίμου απορρίφθηκε

Η προσφυγή του Αττικού Ζωολογικού Πάρκου Α.Ε (ΑΖΠ) για το πρόστιμο ύψους 44.350 ευρώ, το οποίο του είχε επιβληθεί (μετά από έλεγχο των επιθεωρητών περιβάλλοντος που έγινε στις 3/11/2016) για παράβαση του Ν.4039/12 και τις παραστάσεις των δελφινιών, απορρίφθηκε με απόφαση του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών που δημοσιεύτηκε στις 11/03/24. Η απόφαση αυτή έρχεται να συμπληρώσει την από τις 27/10/23 καταδίκη των εκπροσώπων του ΑΖΠ σε οκτάμηνη φυλάκιση με τριετή αναστολή. Στις ποινικές και διοικητικές δίκες, συμμετείχε η οργάνωση My Dolphin Club και η περιφερική παράταξη Οικολογική Συμμαχία, με τον δικηγόρο Δημήτρη Μπελαντή. "Dura Lex, Sed Lex" σχολιάζει η Οικολογική Συμμαχία.  

Photo

Καταχωρήθηκε 

Justice served and Attica Zoological Park owners convicted for Dolphin Show Animal Action Greece

 

In a landmark ruling, the owners of Attica Zoological Park, based in the suburb of Spata outside Athens, have been found guilty of conducting illegal shows involving dolphins. The verdict, handed down by the 6th Single-Member Misdemeanor Court of Athens, was given as the owners of “Attiko Theme Park SA” were sentenced to 8 months with a three-year suspension for the illegal use of animals, despite the fact that it had been banned since 2012.

During the trial, the court had the testimony of an environmental inspector who confirmed that the dolphins at Attica Zoological Park were used as performers in a dolphinarium, akin to “clowns in a circus”. This revelation exposed the true nature of these shows and demonstrated the extent to which they flouted the law. 

“ We are pleased to see the law that prohibits the use of animals as entertainment used in this way,” said Joseph Nhan-O’Reilly, the Chief Executive of Animal Action Greece. “We proudly ran a six-year campaign to fight the use of animals within circuses, supported by “Animal Defenders International. Therefore, we welcome this recent news and we are delighted to hear that the law is being upheld in this way.”

Enforcing these laws and ensuring that they apply to all animals, not just those in zoos and dolphinariums, is an ongoing challenge. Public awareness and engagement are crucial in driving change and ensuring that the rights and welfare of animals are upheld, as well as proper training and resources within law enforcement agencies, all of which can play a pivotal role in ensuring that animal welfare laws are upheld consistently and comprehensively.

This case serves as a reminder that the world of animal welfare is an evolving one. With continued vigilance, commitment, and a clear understanding of the law, we can work for a brighter future where animals are treated with the respect and dignity they deserve, with the support of well-trained authorities who uphold these principles, which are underpinned by strong laws. 

Source: https://www.animalactiongreece.org/zoo-owners-convicted-for-dolphin-show/  

Related links: 

- http://dfe.ngo/attica-park-owner-found-guilty-of-breaking-the-law/

- https://hellas.postsen.com/local/566090/Attica-Zoological-Park-Condemnation-for-the-dolphin-shows.html -- https://hellas.postsen.com/local/567053/The-Attica-Zoological-Park-was-condemned-for-the-dolphin-shows.html 

Greek in detail here:  https://gatouiti-blog.blogspot.com/2023/10/blog-post_30.html 

Νέα μήνυση κατά του Αττικού πάρκου για το δελφινάριο

 

Την περασμένη Τετάρτη, 14 Απριλίου, πέντε Φιλοζωικές Οργανώσεις* και η Οικολογική Συμμαχία για την Περιφέρεια Αττικής κατέθεσαν μήνυση κατά της επιχείρησης "Αττικό Ζωολογικό Πάρκο Α.Ε." (ΑΖΠ) για παράβαση του νόμου 4039/12 με τις παραστάσεις των δελφινιών και, σε ανακοίνωσή τους, επισημαίνουν ορισμένα σημεία από το ιστορικό του δελφιναρίου, ως εξής: 

Οι  παραστάσεις των δελφινιών ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 2010, όταν εισήχθησαν τα πρώτα δελφίνια από την Λιθουανία, και από την πρώτη στιγμή οι αντιδράσεις επιστημόνων, οργανώσεων, ομάδων και ατόμων ήταν έντονες αλλά ατελέσφορες, καθώς δεν υπήρχε νομικό πλαίσιο αλλά ούτε και πολιτική βούληση για την απαγόρευσή τους. Μετά την ψήφιση του Ν.4039/12 του Υπ.Α.Α.Τ. (στα άρθρα 12 και 13 του οποίου αναφέρεται ρητά ότι απαγορεύεται η χρησιμοποίηση ζώων για παραστάσεις ενώπιον του κοινού), πρώην μέλη του κόμματος Οικολόγοι Πράσινοι κατέθεσαν καταγγελία στο Υπ. Περιβάλλοντος. 

Τον Νοέμβριο του 2016, το σώμα των επιθεωρητών του Υπουργείου προέβη σε επί τόπου αυτοψία, από την οποία προέκυψε απόφαση βεβαίωσης της παράβασης, βάσει της οποίας επιβλήθηκε στο ΑΖΠ πρόστιμο 44.300 Ευρώ και σχηματίστηκε αυτεπάγγελτα ποινική δικογραφία από την εισαγγελία πρωτοδικών Αθηνών. Παρά την εκτενή αναφορά των επιθεωρητών στις παραστάσεις και πειστήρια όπως βίντεο και φωτογραφίες, ο κατηγορούμενος εκπρόσωπος του ΑΖΠ, Ζαν-Ζακ Λεσουέρ, τον Σεπτέμβριο του 2020 απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες από το Δ’ Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, λόγω μη νόμιμης ποινικής δίωξης, καθώς στο κατηγορητήριο δεν συμπεριλήφθηκε το άρθρο 20 του Ν. 4039/2012 που προβλέπει την ποινική κύρωση για την παραβίαση των άρθρων 12 και 13 του ίδιου νόμου. Πρακτικά, το δικαστήριο δεν εξέτασε την ουσία της υπόθεσης. 

Τον Ιούλιο του 2019 και τον Φεβρουάριο του 2020, η Περιφέρεια Αττικής (αρμόδια για την έκδοση της άδειας της επιχείρησης) προέβη σε δύο επιπλέον αυτοψίες, μετά από επιστολή της Dolphinaria Free Europe (DFE) και του Ινστιτούτου Κητολογικών Ερευνών Πέλαγος και συναντήσεις με μέλη των DFE, Sea Shepherd Greece και My Dolphin Club, και τον Μάρτιο του 2020 προχώρησε στην ανάκληση της άδειας του δελφιναρίου, κατόπιν εισήγησης της Περιφερειακής Παράταξης "Οικολογική Συμμαχία για την Περιφέρεια Αττικής", οπότε σταμάτησαν οι παραστάσεις. 

Τον Δεκέμβριο του 2020, οι εκπρόσωποι των πέντε οργανώσεων και της περιφερειακής παράταξης αποφάσισαν να προχωρήσουν σε κατάθεση μήνυσης, προκειμένου να κληθεί εκ νέου σε απολογία ο εκπρόσωπος του ΑΖΠ για την κατ’ εξακολούθηση καταπάτηση του νόμου. Σημειωτέον ότι, ακόμα και μετά την ανάκληση της άδειας λειτουργίας, το ΑΖΠ συνέχιζε (κατά τα διαστήματα που δεν ήταν κλειστό λόγω των μέτρων) να ταΐζει τα δελφίνια παρουσία κοινού, παρά τις οδηγίες της περιφέρειας Αττικής.

Την ανακοίνωση υπογράφουν οι: Γιώργος Δημητρίου, για την "ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ για την ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ", Μαριάννα Καραμανλή για την ομάδα "My Dolphin Club", Όλγα Κήκου για την οργάνωση "Dolphinaria-free Europe", Βασιλική Στεφανουδάκη για την οργάνωση "Sea Shepherd Greece", το Φιλοζωικό Σωματείο Argos και η Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία για την Προστασία των Υδάτινων Οικοσυστημάτων "iSea"

Παραπομπή*Εκπρόσωποι της ομάδας My Dolphin Club, της οικολογικής περιφερειακής παράταξης Οικολογική Συμμαχία για την Περιφέρεια Αττικής, της ομοσπονδίας Dolphinaria-free Europe (DFE), των οργανώσεων Sea Shepherd Greece και iSea και του φιλοζωικού σωματείου Argos [1]

Πηγή: https://oikosymmaxia.blogspot.com/2021/04/5-1.html

Photo at google.gr/search (img)

Αναδημοσιεύσεις: /parallaximag.gr, irafina.gr -- facebook.com/groups, grtimes.gr, zoosos.gr -- Άγρια Φύση στην Ελλάδα, -- My Dolphin Club -- ΟΧΙ ΣΤΟ ΔΕΛΦΙΝΑΡΙΟ-ΤΣΙΡΚΟ ΣΤΟ ΑΤΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ, thepressproject.gr, Διάλογος φυτοφαγίας - ζωοφαγίας, Οικολόγοι - Ανοιχτή Κοινωνική Λίστα, efsyn.gr, eretikos.gr

 

Extension 

Όπως επισημαίνει και η isea [fb/story], "σε σχετικά πρόσφατη επίσκεψη στο ΑΖΠ (25-10-2020) διαπιστώθηκε για ακόμη μία φορά η ύπαρξη εγκαταστάσεων παρακολούθησης των δελφινιών από το κοινό (κερκίδες) καθώς και (παράνομο) τάισμα των δελφινιών, ενώ η Περιφέρεια Αττικής έχει επιτρέψει στην επιχείρηση τη μερική επαναλειτουργία του τμήματος των δελφινιών υπό τον σαφή όρο ότι δε θα εκτελείται κανενός είδους διαδραστικό πρόγραμμα ή/και εκπαιδευτική παρουσίαση με τη συμμετοχή δελφινιών παρουσία κοινού και δε θα υπάρχει καμία ανακοίνωση προγράμματος δραστηριοτήτων των δελφινιών συμπεριλαμβανομένου και του ταΐσματος αυτών, είτε σε έντυπη μορφή είτε σε ηλεκτρονική, που να παραπέμπει σε προσέλευση κοινού". 

Το ιστορικό  του επίμαχου δελφιναρίου μπορείτε να δείτε αναλυτικά εδώ: https://bit.ly/3gpuE4P και (από το τέλος προς την αρχή) στους παρακάτω συνδέσμους: 1, 2, 3, 4. Αν έχετε χρόνο, υπομονή και διάθεση για περιήγηση, μπορείτε να επισκεφτείτε δύο φωτογραφικά άλμπουμ της ενημερωτικής σελίδας Stop Attica Zoological Park Dolphinarium (Athens - Greece) στο Fb, όπου θα δείτε ένα προς ένα τα βήματα ατόμων και οργανώσεων που ασχολήθηκαν με την αιχμαλωσία των δελφινιών στην χώρα μας, από το 2011 μέχρι σήμερα: (από το τέλος προς την αρχή επίσης), εδώ και εδώ.   

 

Ο Ν.4039/2012 ΔΕΝ μπορεί να προστατέψει τα δελφίνια!

Η ατομική ευθύνη, η πολιτική βούληση, οι "ναι μεν αλλά" και τα δελφίνια

Update: Η Veera το δελφίνι δεν μένει πια εδώ... 

 

Ο Ν.4039/2012 ΔΕΝ μπορεί να προστατέψει τα δελφίνια

Εξαγωγές και εισαγωγές δελφινιών, καινούργια επιχειρηματικά πλάνα και πεπαλαιωμένες "made in USA" πρακτικές συνεχίζονται, παρά την πανευρωπαϊκή και παγκόσμια κατακραυγή. Τα δελφίνια αντιμετωπίζονται σαν άψυχα περιουσιακά στοιχεία της ιδιοκτησίας των επιχειρήσεων, που κάνουν ό,τι θέλουν χωρίς να δίνουν λογαριασμό σε κανέναν, ενώ καμία πολιτική βούληση για τον τερματισμό της αιχμαλωσίας των κητωδών δεν φαίνεται να υπάρχει στην Ελλάδα. 




Πριν από μερικές ημέρες, κάθισα και έφτειαξα, με μεγάλη χαρά, μια συνοπτική παρουσίαση για μια πολύ ενδιαφέρουσα καινοτομία που δειλά δειλά κάνει στον κόσμο την εμφάνισή της, σχετικά με την αποκατάσταση και την ελεγχόμενη απελευθέρωση των πρώην αιχμαλώτων δελφινιών από τα δελφινάρια που κλείνουν. Είναι γεγονός ότι, τώρα τελευταία, καθώς όλο και περισσότερα δελφινάρια σε διάφορες χώρες του κόσμου αναγκάζονται λόγω διαφόρων αντιξοοτήτων (στις οποίες πρόσφατα προστέθηκε και ο νέος κορωνοϊός) να "κατεβάσουν ρολά", στο προσκήνιο της δημόσιας συζήτησης επανέρχεται τόσο το θέμα της τύχης που περιμένει τους πρώην διασκεδαστές, όσο και το ζήτημα της αιχμαλωσίας των δελφινιών στο σύνολό του. Πολλά και διάφορα έχουν γραφτεί, για την ευζωία, τις παραστάσεις, τους εναλλακτικούς (πλην των παραστάσεων) τρόπους εκμετάλλευσης, και πολλές απόψεις διακινούνται για την δυνατότητα και την σκοπιμότητα της αναπαραγωγής τους ή ακόμα και την ευθανασία τους - σαν έσχατη λύση ανάγκης. 

Πολλοί ελπίζουν και εύχονται την απελευθέρωση - επανένταξη, αυτό όμως δεν είναι πάντοτε εφικτό, κυρίως διότι οι διαφορές ενός άγριου δελφινιού με ένα δελφίνι προσαρμοσμένο στην αιχμαλωσία είναι τόσο μεγάλες που θα μπορούσε να πει κανείς χωρίς υπερβολή ότι η ομοιότητα ανάμεσα στα δύο περιορίζεται στην εξωτερική μορφολογία: ο θεατής μπορεί να διακρίνει και στις δύο περιπτώσεις ένα δελφίνι που κάνει άλματα και έχει το χαρακτηριστικό υδροδυναμικό σχήμα, πτερύγια και ουρά. Η διαφοροποίηση όμως που υφίστανται τα δελφίνια για να προσαρμοστούν και να επιζήσουν σε συνθήκες αιχμαλωσίας είναι τεράστια και όχι πάντοτε αναστρέψιμη, γι' αυτό και η αποκατάστασή τους (είτε για επανένταξη στο φυσικό τους περιβάλλον είτε για μερική απελευθέρωση σε ελεγχόμενο καταφύγιο) είναι μια διαδικασία επίπονη, χρονοβόρα και κοστοβόρα. Σε γενικές γραμμές περιλαμβάνει τρία στάδια: θεραπεία των νοσηρών καταστάσεων που έχουν προκύψει από την αιχμαλωσία και αποκατάσταση της υγείας τους, αποκατάσταση της λειτουργίας του ηχοεντοπιστικού τους συστήματος (σόναρ), και επαναφορά του φυσιολογικού τρόπου πρόσληψης τροφής (ζωντανά κινούμενα ψάρια και όχι κατεψυγμένα σαν επιβράβευση των καλών τους επιδόσεων κατά την εκτέλεση εντολών). Ο Ρικ Ο'Μπάρι που, τον τελευταίο καιρό, προσπαθεί να επανεντάξει πρώην αιχμάλωτα δελφίνια στο Μπαλί, ασχολείται με την αποκατάσταση δελφινιών περισσότερα από 50 χρόνια. "Καταλαβαίνω πότε υποφέρουν και πότε είναι διανοητικά διαταρραγμένα. Μπορώ να διαβάσω την γλώσσα του σώματός τους", λέει. Ακούστε τον σε πρόσφατη συνέντευξη, εδώ, να μιλάει για την ιστορία του με τα δελφίνια, για το χαμόγελό τους που δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια οπτική απάτη, για τα θεραπευτικά οφέλη της θάλασσας πάνω στα ταλαιπωρημένα τους σώματα και πνεύματα, καθώς επίσης και για ένα καταφύγιο αποκατάστασης που θα ήθελε να τού επιτρεπόταν να φτειάξει στην Κρήτη.   

Μια επιτυχή διάσωση και επανένταξη αιχμαλώτων δελφινιών είχε παρακολουθήσει με συγκίνηση η παγκόσμια κοινότητα το 2012, όταν ο Τομ και ο Μίσα (δύο ρινοδέλφινα του Αιγαίου) είχαν απελευθερωθεί μετά από 7 χρόνια παραμονής σε παραθαλάσσιο θέρετρο της Τουρκίας. Η αλήθεια όμως είναι ότι δεν μπορούν όλα τα δελφίνια να απελευθερωθούν, γι' αυτό και η μοίρα τους είναι να φορτώνονται σε αεροπλάνα και να μετακομίζουν από το ένα δελφινάριο στο άλλο, συνεχίζοντας να ζουν αυτήν την άχαρη και στερημένη από τα πάντα ζωή, μέχρι να βγει η ψυχή τους.  

elpais.com/espana/catalunya

Στην Ελλάδα, εδώ και εννέα σχεδόν χρόνια, ο Ν.4039/2012 απαγορεύει τις παραστάσεις με κάθε είδους ζώα (και με δελφίνια), δυστυχώς όμως η αιχμαλωσία των κητωδών δεν έχει ακόμα συνολικότερα απαγορευτεί, παρά τις αλλεπάλληλες υποσχέσεις, διαβεβαιώσεις και βεβαίως διαψεύσεις που έχουμε εισπράξει από το 2014, όταν η ανεξάρτητη πρωτοβουλία πολιτών "ΠΚΑΚ" υπέβαλε τεκμηριωμένη πρόταση στο υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Πάρα πολλές οργανώσεις, επιστήμονες, μεμονωμένα άτομα και φορείς, αγωνίστηκαν όλα αυτά τα χρόνια να κρατήσουν κλειστά τα "παραθυράκια" του νόμου, αυτά τα παραθυράκια που όλο έβρισκαν τρόπο και άνοιγαν. Ίσως γιατί δεν είχαν καταλάβει ότι το θέμα με τα αιχμάλωτα δελφίνια δεν περιορίζεται ακριβώς εκεί, ότι ο συγκεκριμένος νόμος δεν είναι αρκετός για να τα προστατεύσει και ότι, εκτός από τις παραστάσεις ("παρουσιάσεις εκπαιδευτικού χαρακτήρα"), υπάρχουν και άλλοι τρόποι εκμετάλλευσής τους, εξίσου ή και περισσότερο προσοδοφόροι, όπως για παράδειγμα τα διάφορα προγράμματα αλληλεπίδρασης (Dolphin Interaction Programs). Έτσι, παρά το γεγονός ότι η ανανεωμένη, από το τέλος του περασμένου μήνα, άδεια λειτουργίας για το δελφινάριο του Αττικού Ζωολογικού Πάρκου αναφέρει ρητά ότι εκδίδεται με την προϋπόθεση ότι "δεν θα εκτελείται κανενός είδους διαδραστικό πρόγραμμα ή/και εκπαιδευτική παρουσίαση με την συμμετοχή δελφινιών παρουσία κοινού", την περασμένη Δευτέρα (20-07-20) πληροφορηθήκαμε από τα κοινωνικά δίκτυα και από ξένα μέσα ενημέρωσης (Ceta Base, Basta delfinari, Dolphinaria-Free Europe, Marine Connection, Voices for the Taiji Dolphins-Ideas into Action, Οικολογική Συμμαχία, My Dolphin Club, ΠΦΠΟ -- pfpo.gr -- zoon.gr -- zoonfb) ότι τρία δελφίνια μετακόμισαν, από ισπανικό δελφινάριο που έκλεισε, στο Αττικό Ζωολογικό Πάρκο!  

Οι αντιδράσεις πολλές και διάφορες και η οργή δικαιολογημένη, αν και οι πληροφορίες που αναπαράγονται δεν είναι απόλυτα ακριβείς και η κριτική που ασκείται δεν στοχεύει σωστά, δεδομένου ότι το δελφινάριο του Αττικού Ζωολογικού Πάρκου έχει ανακτήσει την άδειά του με απόφαση επαναλειτουργίας που εκδόθηκε από την Περιφέρεια Αττικής στις 24 Ιουνίου 2020, "υπό την προϋπόθεση ότι στις εγκαταστάσεις του δεν θα εκτελείται κανενός είδους διαδραστικό πρόγραμμα ή/και εκπαιδευτική παρουσίαση με την συμμετοχή δελφινιών παρουσία κοινού και δεν θα υπάρχει καμία ανακοίνωση προγράμματος δραστηριοτήτων των δελφινιών συμπεριλαμβανομένου του ταϊσματος αυτών, είτε σε έντυπη μορφή είτε σε ηλεκτρονική, που να παραπέμπει σε προσέλευση κοινού". Στην απόφαση αυτή αναφέρεται επίσης ότι: "Το δελφινάριο θα πρέπει να είναι ανοικτό και επισκέψιμο στο κοινό, ώστε αυτό να μπορεί να παρακολουθεί τα δελφίνια σε ελεύθερη κολύμβηση. Οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα που αφορά την φροντίδα των δελφινιών, θα πρέπει να γίνεται χωρίς την παρουσία θεατών". Πέρα όμως από τις αντιδράσεις και την δικαιολογημένη αγανάκτηση που τις συνοδεύει, η ουσία είναι ότι οι μετακινήσεις, οι ανταλλαγές και η διατήρηση δελφινιών στην αιχμαλωσία (για κερδοσκοπικούς στην πραγματικότητα σκοπούς) είναι πράξεις νόμιμες, αφού στην Ελλάδα δεν υπάρχει κανένας νόμος που να τις απαγορεύει. 


Θα περίμενε κανείς ότι η εφαρμογή του Ν.4039/2012 (άρθρα 12 και 13), που απαγορεύει το τσίρκο στην Ελλάδα, θα ήταν αρκετή και για την απαγόρευση των δελφιναρίων. Στην πράξη όμως, κάτι τέτοιο κάθε άλλο παρά αποδείχτηκε, καθώς το ένα και μοναδικό δελφινάριο που υπάρχει στην χώρα μας δεν σταμάτησε όλα αυτά τα χρόνια αλλά ούτε και τώρα την λειτουργία του. Αντιθέτως μάλιστα, έκρινε σκόπιμο να αυξήσει και τον αριθμό των δελφινιών του, αμέσως μετά την ανάκτηση της άδειας που είχε ανακληθεί από την Περιφέρεια Αττικής, τον περασμένο Μάρτιο. Πολλές φιλοζωικές οργανώσεις πανηγύρισαν τότε, νομίζοντας ότι η ανάκληση ήταν οριστική, γι' αυτό και τώρα αντιμετωπίζουν τις τελευταίες εξελίξεις με μεγάλη έκπληξη και αμηχανία: η απαγόρευση των παραστάσεων οριστικοποιήθηκε, το δελφινάριο όμως όχι μόνον εξακολουθεί να υφίσταται, αλλά υποδέχεται και νέα δελφίνια!

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι βελτιώνεται η θέση των δελφινιών σε μια εγκατάσταση όπου δεν πραγματοποιούνται παραστάσεις; Κατά μια άποψη, ίσως και να επιδεινώνεται! Γιατί, αναμφίβολα, ένα λιοντάρι πίσω από τα κάγκελα ενός "καλού" ζωολογικού κήπου είναι σε πολύ καλύτερη μοίρα από ένα λιοντάρι του τσίρκου, τα πράγματα με τα δελφίνια όμως (όπως και με τα άλλα κητώδη και τα θαλάσσια θηλαστικά γενικότερα) δεν έχουν ακριβώς έτσι. Σε σύγκριση με τα περισσότερα χερσαία άγρια ζώα, τα δελφίνια που διατηρούνται στους ζωολογικούς κήπους ταλαιπωρούνται πολύ περισσότερο από το γεγονός αυτού καθαυτού τού εγκλεισμού, και πολύ λιγότερο από τις λεγόμενες "εκπαιδευτικές παρουσιάσεις". Αυτό συμβαίνει αφενός διότι η προσαρμογή τους από το περιβάλλον της θάλασσας στο περιβάλλον της αιχμαλωσίας (ανεξάρτητα αν γεννήθηκαν ή όχι εκεί, καθώς οι βιολογικές τους απαιτήσεις δεν αλλάζουν σε λίγες γενιές) είναι πολύ πιο δύσκολη, αφετέρου διότι η λεγόμενη  "θετική ενισχυτική εκπαίδευση" (positive reinforcement training) δεν περιλαμβάνει βία που να γίνεται άμεσα ορατή ή αντιληπτή, ασχέτως αν βασίζεται σ' ένα γενικότερο "σπάσιμο" και παραβίαση της οντότητάς τους (broken spirit). 

Αναμφίβολα, οι παραστάσεις με δελφίνια είναι ένα θέαμα αντιεκπαιδευτικό, αναχρονιστικό, απελπιστικά μειωτικό για τα ζώα και αξιοθρήνητο. Όμως αυτό δεν είναι το μόνο ζήτημα που εγείρει αντιρρήσεις για την αιχμαλωσία τους. Οι παραστάσεις είναι για τα δελφίνια η μόνη (έστω και ελεγχόμενη) δραστηριότητα στα πλαίσια των δυνατοτήτων του εγκλεισμού τους και ο τρόπος με τον οποίον έχουν μάθει να τρέφονται. Ένα δελφίνι που δίνει παραστάσεις δεν βρίσκεται σε χειρότερη θέση από ένα δελφίνι που υποχρεώνεται, παραδείγματος χάριν, να "ποζάρει" για selfies κατόπιν εντολής ή από ένα άλλο που το έχουν αφήσει ήσυχο να επιπλέει σε βαθειά κατάθλιψη στην επιφάνεια του νερού μιας πισίνας. Ανάμεσα στις παραστάσεις (βεβαίως με την τήρηση περιοριστικών όρων για τον όσο το δυνατόν μικρότερο εξευτελισμό των ζώων) και στην απόλυτη αδράνεια την οποία τα δελφίνια είναι καταδικασμένα να βιώνουν μέσα στις τσιμεντένιες δεξαμενές, δύσκολο να πει κανείς τι είναι χειρότερο.  

Οι άνθρωποι δύσκολα παραιτούνται από τα κεκτημένα τους, και οι επιχειρήσεις κάνουν τα πάντα για να διατηρήσουν τα κέρδη που προκύπτουν ακόμα και από πρακτικές που θα έπρεπε να είχαν εγκαταληφθεί από καιρό. Όμως, η εκμετάλλευση των δελφινιών πρέπει κάποια στιγμή να σταματήσει, γιατί οι δικαιολογίες που υπήρχαν μέχρι τώρα έχουν μια προς μια καταρριφθεί και δεν μπορούν πια να σταθούν. Η αιχμαλωσία υποβαθμίζει, κακοποιεί και τσαλακώνει ανεπανόρθωτα τα δελφίνια και τίποτα δεν μπορεί να το αναιρέσει αυτό, ό,τι και αν κάνουν τα δελφινάρια, όσο και αν προσπαθήσουν να βελτιώσουν τις συνθήκες κράτησης των ζώων τους. Γιατί κανένα στεφάνι, καμία μπάλα, κανένα αιωρούμενο ή βυθισμένο αντικείμενο, που μπορεί να εμφανιστεί σαν παιχνίδι και μέσον απασχόλησης των δελφινιών, δεν μπορεί να αναιρέσει την μια και μοναδική αλήθεια, ειπωμένη εδώ και χρόνια από τον μεγάλο ερευνητή των Θαλασσών, Jacques-Yves Cousteau: ότι δηλαδή, καμιά δεξαμενή, όσο "εμπλουτισμένη" και ευρύχωρη κι' αν είναι δεν μπορεί να προσομοιάσει τις συνθήκες τις θάλασσας, και κανένα δελφίνι που αναγκάζεται να ζήσει μέσα σε μια δεξαμενή δεν μπορεί να θεωρηθεί φυσιολογικό. 

Στην Ελλάδα, αν και η αντίθεση προς τα δελφινάρια είναι πλέον έντονη, θεωρητικά τουλάχιστον (σε ποσοστό 91%, σύμφωνα με πανελλαδική δημοσκόπηση της METRON ANALYSIS τον Δεκέμβριο του 2018), ο περισσότερος κόσμος δεν είναι ενημερωμένος για πολλά θέματα σχετικά με την αιχμαλωσία των δελφινιών, όπως για παράδειγμα τα θέματα της αναπαραγωγής. Δυστυχώς, η αναπαραγωγή δελφινιών στην αιχμαλωσία, με όλες τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζει, ΔΕΝ απαγορεύεται, αντιθέτως μάλιστα ενθαρρύνεται από ειδικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ζωολογικών Κήπων και Ενυδρείων, παρά το γεγονός ότι οδηγεί στην γέννηση ΜΗ απελευθερώσιμων απογόνων, καταδικασμένων να περάσουν όλη την ζωή τους στις δεξαμενές. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να καταλάβουμε ότι, προκειμένου για αιχμάλωτα δελφίνια, η ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΔΕΝ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΜΟΝΟΝ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΙΧΜΑΛΩΣΙΑ ΑΥΤΗΝ ΚΑΘΑΥΤΗΝ και ότι, εκτός από τις παραστάσεις, υπάρχουν και άλλοι τρόποι εκμετάλλευσης που είναι εξίσου ή και περισσότερο προσοδοφόροι για τις επιχειρήσεις της αιχμαλωσίας.  

Η Ελλάδα είναι μια χώρα περικυκλωμένη από θάλασσα, όμως οι γνώσεις των ανθρώπων για τα πλάσματα που ζουν εκεί είναι πολύ περιορισμένες, όπως περιορισμένη είναι και η ενσυναίσθηση, γιατί η γνώση είναι αυτό που γεννάει τον σεβασμό και την συμπόνοια. Δεν θα αλλάξει τίποτα όσο τα δελφινάρια επικαλούνται τον τάχα μου δήθεν "εκπαιδευτικό" τους ρόλο, την στιγμή που στερούν τα ζώα από ο,τιδήποτε σχετικό με την φυσική τους υπόσταση και προάγουν την ανοχή του κοινού που παρακολουθεί με φτηνό εισητήριο, ως αξιοθαύμαστο θέαμα, μια καρικατούρα δελφινιών που υποφέρουν. Η Ιαπωνία είναι η χώρα με τα περισσότερα δελφινάρια στον κόσμο και, αν η αιχμαλωσία των δελφινιών είχε έστω και την παραμικρή εκπαιδευτική αξία, όπως οι υποστηρικτές της ισχυρίζονται, οι Γιαπωνέζοι θα είχαν τουλάχιστον σταματήσει να σκοτώνουν τα δελφίνια και να τα τρώνε. Στην Ελλάδα, μπορεί θεωρητικά η αντίθεση προς τα δελφινάρια να είναι έντονη, στην πράξη όμως οι περισσότεροι αποφεύγουν οτιδήποτε τους ξεβολεύει, και επιζητούν το εύκολα διαθέσιμο, καθώς με ένα πολύ μικρό σχετικά έξοδο μπορούν να επισκεφτούν τον ζωολογικό πάρκο και να δουν δελφίνια. Έτσι, σε μια χώρα που δεν υποστηρίζει τον οικοτουρισμό, η ατομική ευθύνη πολύ μικρό ρόλο μπορεί να παίξει, και την αλλαγή για τα ίδια τα ζώα μπορεί να την φέρει μονάχα ένας νόμος ολικής απαγόρευσης της αιχμαλωσίας των δελφινιών. 

Do Zoos and Aquariums Promote Attitude Change in Visitors?

Όσο για την στάση και την συμπεριφορά των επισκεπτών που έχει σχέση με την προστασία των πληθυσμών δελφινιών και άλλων θαλάσσιων θηλαστικών στην φύση, πρόκειται για ένα ακόμη ξεπερασμένο επιχείρημα που έχει και επίσημα καταρριφθεί. Πέρα όμως από την όποια επιστημονική τεκμηρίωση του προφανούς, θα ήταν αστείο να περιμένει κανείς αλλαγή με τέτοιου είδους απλοϊκές μεθόδους που περισσότερο υποβαθμίζουν την νοημοσύνη και την κατανόηση του κοινού παρά την προάγουν. Για την προστασία των άγριων ζώων στο φυσικό τους περιβάλλον, απαιτείται πρωτίστως η προστασία του ίδιου τους του περιβάλλοντος, μέσα από μια ολοκληρωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη περιβαλλοντική πολιτική. Στον αρμαγεδδώνα της περιβαλλοντικής καταστροφής που ζούμε σήμερα, η διατήρηση των εκπροσώπων μερικών ειδών, με ιδιωτικές επιχειρήσεις στον ρόλο ενός σύγχρονου Νώε, μπορεί να αποτελέσει άλλοθι για ακόμη περισσότερη καταστροφή, και δικαιολογία εφησυχασμού που θα αποκοιμίσει ακόμη περισσότερες συνειδήσεις (πόσο μάλλον όταν πρόκειται για την αναπαραγωγή εκπροσώπων που ΔΕΝ είναι απελευθερώσιμοι). Η δε επιστημονική αξία των ex-situ πληθυσμών ενός ΜΗ απειλούμενου είδους, όπως το ρινοδέλφινο, για την συλλογή δεδομένων που θα οδηγήσουν στην κατανόηση της φυσιολογίας και της οικολογίας του, με σκοπό την προστασία του στην φύση, είναι πάρα πολύ περιορισμένη στις μέρες μας, και το να επικαλείται κανείς ένα επιχείρημα του περασμένου αιώνα είναι τελείως αναχρονιστικό, καθώς τις τελευταίες δεκαετίες η επιστήμη και η τεχνολογία παρέχουν πλέον πολλές και απείρως καλύτερες δυνατότητες που μπορούν να οδηγήσουν σε πολύ πιο ουσιαστική γνώση και πολύ περισσότερο ακριβή και χρήσιμα συμπεράσματα. 

Τι ακριβώς θα κάνει με τα δελφίνια του το Αττικό Πάρκο, τώρα που οι κάθε είδους παρουσιάσεις (ακόμη και οι βαπτισμένες ως "εκπαιδευτικές") δεν θα επιτρέπονται, δεν μπορούμε να ξέρουμε. Αυτό όμως που σίγουρα ξέρουμε είναι ότι, χωρίς θεσμοθετημένη απαγόρευση, είναι αναμενόμενο να βλέπουμε ακόμη εισαγωγές, εξαγωγές, αναπαραγωγή και θανάτους δελφινιών, είτε στο ένα και μοναδικό δελφινάριο που υπάρχει από το 2010 στην χώρα μας, είτε σε άλλα καινούργια που μπορεί να ανοίξουν στο μέλλον.

Αριστερά βλέπουμε τα δελφίνια που θα πρέπει να υπάρχουν σήμερα στο Αττικό Πάρκο (μετά και την τελευταία εισαγωγή), την προέλευση, το φύλο και την ηλικία τους: εννέα αρσενικά και ένα υπέργηρο θηλυκό, η γνωστή μας Veera. Πώς μπορούν να συνυπάρξουν ειρηνικά εννέα διαφορετικής προέλευσης ενήλικα αρσενικά; Και η Veera; Άραγε τι να κάνει τώρα η Veera, και ποιος ξέρει να μάς πει αν ζει και παραμένει στα Σπάτα, αν έχει πεθάνει ή αν έχει μεταφερθεί σε κάποιο άλλο δελφινάρια άλλης χώρας; Αργά ή γρήγορα θα μάθουμε, αν και, για την ώρα, το μόνο που ξέρουμε είναι πως αυτό το ηλικιωμένο και ταλαιπωρημένο θηλυκό δελφίνι με τα σοβαρά προβλήματα υγείας ήταν για την επιχείρηση, εδώ και αρκετόν καιρό, ανεπιθύμητο και υπήρχε δεδηλωμένη πρόθεση μετακίνησής του, παρά τις αντιρρήσεις των ελληνικών και ξένων φιλοζωικών οργανώσεων [1, 2, 3]. (Πηγή για τους πίνακες είναι η αμερικανική βάση δεδομένων Ceta Base, πριν την ενημέρωση της μεταφοράς, από την Βαρκελώνη στα Σπάτα)

Στην φύση, τα ρινοδέλφινα διαβιούν σε κοινωνικές ομάδες με πολύπλοκη κοινωνική οργάνωση και συντρόφους της επιλογής τους. Στα δελφινάρια, τα δελφίνια πολλές φορές αναγκάζονται να αποχωριστούν συγκατοίκους με τους οποίους έχουν αναπτύξει δεσμούς, και να μεταφερθούν σε καινούργιο και εντελώς ανοίκειο περιβάλλον, πολύ συχνά με άτομα διαφορετικών ειδών και διαφορετικής καταγωγής, με τα οποία δυσκολεύονται ή και δεν μπορούν καθόλου να επικοινωνήσουν (Unfamiliar Groupings). Οι συγγενικοί και άλλοι δεσμοί μεταξύ των αιχμαλώτων δελφινιών δεν λαμβάνονται υπόψιν κατά τις μεταφορές από το ένα δελφινάριο στο άλλο, καθώς οι ομάδες συγκροτούνται για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες της επιχείρησης και όχι των ίδιων των δελφινιών, και αυτό είναι ένας επιπλέον λόγος της αντίθεσης προς την αιχμαλωσία τους. Σημειωτέον ότι κανένα σχετικό ελληνικό δημοσίευμα με τις τελευταίες ειδήσεις δεν έχω βρει προς το παρόν, ούτε και καμία ανακοίνωση βεβαίως από την επιχείρηση υποδοχής των νεοαφιχθέντων δελφινιών. Φαίνεται ότι, στην Ελλάδα, πολλά πράγματα διαδραματίζονται κάτω από συνθήκες απόλυτης αδιαφάνειας.

"Don't buy a ticket" (Μην αγοράζετε εισητήριο), φωνάζουν εδώ και χρόνια οι υπερασπιστές της ελευθερίας των δελφινιών. Και βεβαίως, η ατομική ευθύνη είναι πάντα και παντού σημαντική, χωρίς υποστήριξη όμως από την ανάλογη νομοθεσία δεν μπορεί να φέρει γρήγορα αποτέλεσμα. Κάποιες χώρες, όπως η Κροατία, η Ινδία, η Χιλή, η Κόστα Ρίκα και άλλες, απαγορεύουν ρητά την αιχμαλωσία των κητωδών. Αν οι κυβερνήσεις των χωρών που ΔΕΝ έχουν θεσπίσει την απαγόρευση της αιχμαλωσίας των δελφινιών - της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης - είχαν την ελάχιστη πολιτική βούληση να την σταματήσουν, θα νομοθετούσαν έστω και έμμεσα, απαγορεύοντας την εισαγωγή νέων ατόμων, την εισαγωγή ή/και εξαγωγή γενετικού υλικού από αυτά (σπέρμα) και την αναπαραγωγή τους στην αιχμαλωσία, όπως έκανε η Ελβετία και ο Καναδάς. 

Zoo de Barcelona - Nuik, Tumay, Blue

Η εισαγωγή των τριών δελφινιών στο Αττικό Πάρκο από το δελφινάριο της Βαρκελώνης δεν προέκυψε ξαφνικά. Τον Μάρτιο του 2019, μετά από αίτημα 6 φιλοζωικών οργανώσεων που ζητούσαν την ματαίωσή της, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά ότι "οι σύγχρονες χώρες κλείνουν τις φυλακές, δεν ανοίγουν νέες" και ότι "η Ελλάδα δεν πρέπει να γίνει αποθήκη δελφινιών από χώρες που κλείνουν τα δελφινάριά τους μετά από πιέσεις των Ευρωπαίων πολιτών", η υπόθεση έφτασε στην Βουλή. Στην συνέχεια, μέσω ΥΠΕΝ, γνωστοποιήθηκε ότι το Αττικό Πάρκο δεν ήταν τότε έτοιμο να δεχτεί τα δελφίνια, διότι "η άφιξη τριών αρσενικών ζώων σε μία υπάρχουσα ομάδα έξι αρσενικών και ενός θηλυκού θα επιβάρυνε την υπάρχουσα κοινωνική συνοχή" και έτσι το θέμα πάγωσε. Το πώς και το γιατί τώρα αυτή η εισαγωγή αποφασίστηκε και εγκρίθηκε δεν έχει και τόσο μεγάλη σημασία, από την στιγμή που το δελφινάριο του Αττικού Πάρκου έχει ανακτήσει (έστω και υπό όρους) την άδειά του, μετά από την προσωρινή ανάκληση του περασμένου Μαρτίου. Όμως είναι ειρωνία να χρησιμοποιούν το συναισθηματικά εκβιαστικό επιχείρημα μιας ενδεχόμενης ευθανασίας οι "ναι μεν αλλά" αντίθετοι, αυτοί δηλαδή που από την μια δηλώνουν αντίθετοι προς την αιχμαλωσία στον υπόλοιπο κόσμο, και από την άλλη δεν κάνουν τίποτα για να την σταματήσουν στην χώρα τους, απεναντίας μάλιστα την αποδαιμονοποιούν και την επικυρώνουν με συνεργασίες και αμοιβαία οφέλη. Το έχουμε ξανακούσει και άλλες φορές αυτό το ψευδοδίλημμα, "αιχμαλωσία ή ευθανασία", "εξαναγκαστικές παραστάσεις ή απόλυτη έλλειψη άσκησης" και ούτω καθ' εξής. Η απάντηση είναι μία, ότι τα δελφίνια δεν έχουν καμία θέση στα δελφινάρια. Και ασφαλώς ο καθένας έχει δικαίωμα να υπερασπίζεται την αντίθετη άποψη και να δηλώνει υπέρμαχος της αιχμαλωσίας, όποιος όμως δηλώνει αντίθετος, υποστηρίζει την θέση του εμπράκτως με τα μέσα που διαθέτει, και δεν διακινεί ψευδοδιλήμματα που εμμέσως πλην σαφώς συνηγορούν στην διαιώνιση απαράδεκτων καταστάσεων.  

Ίσως τα ξεκάθαρα ΝΑΙ και τα ξεκάθαρα ΟΧΙ να μην συμπεριλαμβάνονται στον ηθικό κώδικα της εποχής του "ναι μεν αλλά". Ίσως και οι αρμόδιοι (που βεβαίως δεν θέλουν να πληρώσουν κανένα απολύτως πολιτικό κόστος) να μην είναι κατάλληλα ενημερωμένοι. Ίσως πάλι να μην θέλουν να καταλάβουν ότι δεν "κοστίζουν" πάντοτε και απαραιτήτως ακριβά τα καλά πράγματα! Γιατί το ζήτημα εδώ δεν είναι να κλείσει ή να μην κλείσει μια επιχείρηση. Μια επιχείρηση θα μπορούσε κάλλιστα να παραμείνει και να κρατήσει κάποια δελφίνια που είναι ήδη αιχμάλωτα και δεν τα θέλει κανείς. Το ζήτημα είναι να μην τα πολλαπλασιάσει με αναπαραγωγή στην αιχμαλωσία, και το κυριότερο να μην υπάρξουν διάδοχες καταστάσεις, δηλαδή νέες επιχειρήσεις εκμετάλλευσης. Για να σταματήσει κάποτε αυτό το θλιβερό φαινόμενο και να είναι αυτή η τελευταία γενιά της δυστυχίας. Πολιτική βούληση όμως δεν υπάρχει, ούτε στην παρούσα κυβέρνηση ούτε στις προηγούμενες, γι' αυτό και η συζήτηση, εδώ και 10 ολόκληρα χρόνια, ανακυκλώνεται χωρίς αποτέλεσμα.